Wat is een vermogenskostenvoet?

Een vermogenskostenvoet geeft (bijvoorbeeld voor een bedrijf of een project) het rendement aan dat gegenereerd dient te worden om waardeneutraal te opereren. Een euro geïnvesteerd blijft in dergelijke gevallen een euro waard.

Bedrijven investeren veelal om waarde te creëren. Het is de bedoeling dat een geïnvesteerde euro bijvoorbeeld 1,20 waard wordt. Ze dienen in dergelijke gevallen een rendement op geïnvesteerd vermogen te genereren hoger dan de bijbehorende vermogenskostenvoet. Slechts het rendement op geïnvesteerd vermogen hoger dan de vermogenskostenvoet zorgt voor waardecreatie. Zaak dus voor managers en investeerders om de bandbreedte tussen rendement op geïnvesteerd vermogen en de vermogenskostenvoet te maximaliseren.

Berekenen vermogenskostenvoet

We gaan in dit artikel van de volgende basisgegevens uit:

150.000,00Eigen vermogen
100.000,00Vreemd vermogen
0,48%EV – Risicovrije rentevoet
9,00%EV – Marktrente boven risicovrije rentevoet
1,25EV – Beta (zonder vreemd vermogen)
6,00%VV – Rente
25,00%VV – Belastingtarief

Vermogenskostenvoet eigen vermogen

De vermogenskostenvoet eigen vermogen wordt met de CAPM-methode of de opbouwmethode berekend. Beide methodes geven dezelfde uitkomst

De opbouwmethode is de som van alle risico’s verbonden aan het project. Ieder risico wordt afzonderlijk gekwantificeerd en bij het geheel opgeteld.

De formule voor de CAPM-methode is: risicovrije rentevoet + beta (marktrente – risicovrije rente)

Risicovrije rentevoet: gebaseerd op valuta, bij een tienjarig project in € de tienjaarsrente op Duitse staatsobligaties

Beta: volatiliteit ten opzichte van de markt, hoe hoger hoe riskanter.

Marktrente: verwacht rendement van de markt

Risicovrije rentevoet0,48%
Beta (zonder vreemd vermogen)1,25
Marktrente9%

Ingevuld: 0,48% +1,25 *(9%-0,48%)= 11,13%

Let op: deze vermogenskostenvoet eigen vermogen geldt bij 100% financiering met eigen vermogen! Wordt vreemd vermogen toegevoegd, dan moet de Beta hierop aangepast worden (zoals verderop in dit artikel bij Gewogen vermogenskostenvoet (WACC) gebeurt).

Vermogenskostenvoet vreemd vermogen

De vermogenskostenvoet vreemd vermogen is het tarief waarvoor het bedrijf op dit moment kan lenen, gecorrigeerd met het belastingvoordeel omdat rente op schuld aftrekbaar is.

Het tarief wordt bepaald door factoren als marktrente en faillissementsrisico. De rentedekking biedt een richtlijn voor de risico-opslag. De rentedekking toont de mate waarin een bedrijf vanuit EBIT (winst voor aftrek van te betalen rente en belastingen) aan renteverplichtingen kan voldoen. Een rentedekking van >12.5 geeft een AAA-waardering en een lage opslag (<1%), een rentedekking van 3-3,5 geeft een BB-waardering en een gemiddelde opslag (3-4%) en een rentedekking van <1,5 geeft een CCC-waardering (of lager) en een hoge opslag (>10%)

Vermogenskostenvoet vreemd vermogen = gemiddeld rentetarief van de schuld * (1 – belastingtarief)

Rentetarief6%
Belastingtarief25%

Ingevuld: 6% * (1 – 25%) = 4,5%

Gewogen vermogenskostenvoet (WACC)

Zodra de vermogenskostenvoet eigen vermogen en de vermogenskostenvoet vreemd vermogen bekend zijn, kan de gewogen vermogenskostenvoet berekend worden.

In ons voorbeeld is het bedrijf voor 60% gefinancierd met eigen vermogen (150.000/250.000) en voor 40% met vreemd vermogen (100.000/250.000). De verhouding vreemd vermogen / eigen vermogen is 100.000 / 150.000 = 66,67%

Beta in het eigen vermogen dient aangepast te worden op basis van toevoeging vreemd vermogen aan de financieringsstructuur. De formule luidt: ‘Unlevered Beta’ x (1 + ((1 – belastingpercentage) x (VV/EV))). Deze aanpassing is nodig, omdat de toevoeging van vreemd vermogen in de financieringsstructuur het risico voor de houders van het eigen vermogen doet toenemen.

Beta (zonder vreemd vermogen) is 1,25

Belastingpercentage is 25%

De verhouding vreemd vermogen / eigen vermogen is 100.000 / 150.000 = 66,67%

Ingevuld: 1,25 * (1-0,25) * 66,67% = 1,88

Risicovrije rentevoet0,48%
Beta (met vreemd vermogen)1,88
Marktrente9%

Ingevuld geeft een voor toevoeging vreemd vermogen gecorrigeerde vermogenskostenvoet eigen vermogen van: 0,48% +1,88 *(9%-0,48%)= 16,46%.

De vermogenskostenvoet vreemd vermogen verandert niet en blijft 4,5%.

De gewogen vermogenskostenvoet is nu 60% van 16,46% + 40% van 4,5% = 11,67%.

Of overzichtelijk in een tabel:

FinancieringPercentageKostenBelastingKosten na belastingResultaat
Eigen vermogen60%16,46% 16,46%9,87%
Schuld met rente40%6%25%4,5%1,80%
Vermogenskostenvoet100%   11,67%